خبر فوری
سیاسی

دستاوردهای توافق‌ هسته‌ای: آینده گره خورده یک توافق و یک رییس جمهوری

شبنم شعبانی
یکشنبه 27 فروردین 1396

 

تنها سه ماه دیگر باقی مانده تا از آن روز تاریخی که توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی در وین امضاء شد، دو سال بگذرد.

ایران در این مدت تمام بخش‌های مناقشه‌برانگیز برنامه هسته‌ای خود را برچیده است و درهای کشور هم مداوماً بر روی بازرسان سازمان انرژی اتمی و دیگر نهادهای مرتبط گشوده بوده است.

در ازاء این رفتار ایران، ایالات متحده، اتحادیه اروپا، و سازمان ملل متحد هم تحریم‌های فلج‌کننده وضع شده علیه ایران را که به دلیل اين فعالیت‌ها وضع شده بودند، حذف یا معلق کردند.

این توافق که پس از حدود یک دهه منازعه میان ایران و غرب و در پی مذاکرات فشرده بیست ماهه میان تیم‌های هفت کشور مذاکره‌کننده حاصل شد، شاید مهم‌ترین دستاورد حسن روحانی به حساب می‌آید یا دست‌کم خود او این توافق را بزرگ‌ترین ماحصل دوران کاری خود خوانده است.

با این حال به نظر می‌رسد، این «بزرگ‌ترین دستاورد» هنوز نتوانسته بخش عمده انتظارات حسن روحانی و دولتش و البته شهروندان ایرانی را برآورده کند.

روحانی که دوران ریاست جمهوری‌اش تقریبا همزمان با دومین سالگرد توافق هسته‌ای به پایان می‌رسد، آن طور که خود گفته همواره گفته است، دو هدف عمده از پی‌گیری مذاکرات هسته‌ای و تحصیل توافق داشته است: یکم، دور کردن خطر جنگ از کشور و دوم، به گردش درآوردن چرخ اقتصاد کشور که زیر فشار تحریم‌ها فشار زیادی به آن آمده بود.

هرچند برداشته شدن تحریم‌ها موجب شد، ایران بتواند بسیاری از دارایی‌های بلوکه شده خود را از سراسر جهان بازیابد و قراردادهای اقتصادی جدید به امضاء برساند اما آن طور که دولت برآورد می‌کرد، سرمایه خارجی به کشور وارد نشده است.

عمده دلیل این مساله ناروشنی برداشت‌ها و تاویل‌ها از توافق هسته‌ای خوانده شده است: بسیاری از نهادهای اقتصادی برای ورود به ایران در هراس بوده‌اند که از مقرارت مورد نظر به ویژه ایالات متحده تخطی کنند و با جریمه‌های هنگفت روبه‌رو شوند.

با این که دولت قبلی آمریکا پس از اجرایی شدن توافق هسته‌ای بارها به بانک‌ها و نهادهای مالی جهان اطمینان خاطر داد که روابط با ایران را می‌‌توانند دوباره برقرار کنند اما هرچه دونالد ترامپ به حضور در کاخ سفید نزدیک و نزدیک‌تر می‌شد، امتناع و پا پس کشیدن نهادهای اقتصادی برای مراوده با ایران هم افزایش می‌یافت. نمونه آن، پا پس کشیدن توتال، غول نفتی اروپاست که عمده مذاکرات برای امضاء قرارداد با ایران را تا امروز معلق کرده است.

حالا که ترامپ رسماً سکان‌دار امور در آمریکاست و کنگره این کشور هم در دست جمهوری‌خواهان و همسو با رییس جمهوری است، احتمالا چراغ خطر برای بسیاری از موسسات بین‌المللی کاملا روشن شده است.

هرچند که رهبران اروپایی از موگرینی تا مرکل و می در دیدارهایشان با ترامپ توانستند موضع او را که در برهم زدن توافق داد سخن داده بود، آن طور تغییر دهند که اطمینان خاطر بدهد، حتما چارچوب توافق هسته‌ای را محترم خواهد شمرد اما موانع دیگری ممکن است به دست او بر سر اجرای این توافق رقم بخورند.

از جمله گشودن باب بسیاری از بحث‌ها که برای ایران مخاطره‌آمیز است: نقض مستمر حقوق بشر در ایران، روابط ایران با گروه‌های شبه‌نظامی در منطقه و مواردی از این دست که دست کنگره و رییس جمهوری آمریکا را کاملا باز می‌گذارد تا تحریم‌هایی دیگر به دلایلی جز فعالیت هسته‌ای مشکوک، علیه ایران وضع کنند.

هرچند هنوز ایران قراردادهای بزرگی با غول‌های صنعت جهان از جمله بویینگ آمریکایی را پابرجا نگه داشته اما خوشبینی برای اجرای تام و تمام آن پایین‌تر از حدی است که شاید حسن روحانی بتواند به اتکای آن بر چشم‌انداز روشن اقتصادی اشاره کرده و شهروندان ایرانی را قانع کند، بار دیگر رای خود را برای او به صندوق اندازند.

هرچند شاید، گزینه دیگری هم در این خصوص برای ایرانیان باقی نباشد اما آن چه که روشن است، آینده توافق هسته‌ای و به طبع دستاوردهایش و شاید آینده سیاسی ایران در چند سال پیش رو، بیش از خود ایران، در دست‌های رییس جمهوری جنجال‌برانگیز آمریکا تعیین خواهد شد.

مطالب بیشتر

برگزیده

یک فرمانده دیگر سپاه پاسداران در سوریه کشته شد
رسانه‌های ایرانی اعلام کرده‌اند عبدلله خسروی، فرمانده گردان «فاتحین»، در سوریه کشته شده است.
یک فرمانده دیگر سپاه پاسداران در سوریه کشته شد
نماینده جمهوری‌خواه کنگره خواستار فسخ قرارداد بویینگ با ایران شد
پیتر روسکام: ایران ایر از هواپیماهای مسافربری برای حمل سلاح و تجهیزات نظامی به سوریه استفاده می‌کند.
نماینده جمهوری‌خواه کنگره خواستار فسخ قرارداد بویینگ با ایران شد
مانور دریایی پنج روزه کره جنوبی و ایالات متحده آمریکا
هدف از این مانور اعلام آمادگی علیه اقدامات تحریک آمیز کره شمالی و ارتقای اجرای عملیات مشترک است.
مانور دریایی پنج روزه کره جنوبی و ایالات متحده آمریکا
ارتش عراق بدون مقاومت پیشمرگه‌های کرد وارد کرکوک شد
ارتش عراق بدون مقاومت پیشمرگه‌های کرد وارد کرکوک شد
ارتش عراق بدون مقاومت پیشمرگه‌های کرد وارد کرکوک شد
حمایت مالی روسیه از طالبان در افغانستان با قاچاق سوخت
طالبان: روسیه با قاچاق سوخت ماهیانه تا دو و نیم میلیون دلار به ما کمک مالی کرده.
حمایت مالی روسیه از طالبان در افغانستان با قاچاق سوخت

من و تو در شبکه های اجتماعی

پربیننده‌ترین‌ها

شبکه تلویزیونی مرجان. کلیه حقوق محفوظ می باشد © Website Development by AVAMAE