خبر فوری
بین المللی

سنگال، عرصه و جغرافیایی تازه برای تقابل مذهبی ایران و عربستان سعودی

سنگال، عرصه و جغرافیایی تازه برای تقابل مذهبی ایران و عربستان سعودی
‎
شنبه 23 اردیبهشت 1396
  • سنگال در آفریقا به محل تازه‌ای برای منازعات مذهبی و تقابل میان ایران و عربستان سعودی تبدیل شده است.
  • مؤسسه‌های ایرانی به منظور ارائه آموزش‌های شیعی و مدرسه‌های دینی زیر نظر عربستان برای تبلیغ وهابیت در سنگال فعال شده‌اند.
  • برای سنگال، نفوذ هر کدام از این دو کشور ایجاد مشکل خواهد کرد.

 

سنگال در آفریقا به محل تازه‌ای برای منازعات مذهبی و تقابل میان ایران و عربستان سعودی که به عنوان دو رقیب عمده در منطقه شناخته می‌شوند، تبدیل شده است.

خبرگزاری رویترز گزارش کرده است که مؤسسه‌های ایرانی به منظور ارائه آموزش‌های شیعی و مدرسه‌های دینی زیر نظر عربستان سعودی برای تبلیغ وهابیت در سنگال فعال شده‌اند.

بر اساس این گزارش، در یک منطقه مرفه در حومه‌ داکار، پایتخت سنگال در کنار دریا، دانشگاه ایرانی المصطفی علاوه بر درس‌هایی که برای دانشجویان سنگالی در نظر گرفته است، آموزه‌های شیعی را به عنوان مذهب رسمی در ایران آموزش می‌دهد.

مدیر این مرکز ایرانی است و تصویری هم از آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، از دیوار اتاق دفتر او آویزان است.

دانشگاه المصطفی برای آموزش زبان و ادبیات فارسی و نیز تاریخ و فرهنگ ایران و علوم اسلامی به سنگالی‌ها آغاز به کار کرده است. به دانشجویان غذای رایگان داده می‌شود و آنها از امکاناتی نظیر کمک‌های مالی هم برخوردارند.

این دانشگاه یک پایگاه شیعی در کشوری‌ست که تصوف به عنوان شکلی آرام‌، عرفانی و غیر‌سیاسی‌ از اسلام سنی، در میان مردم آن رواج دارد.

دو مایل آن‌ طرف‌تر اما مؤسسه‌ای به نام «انجمن موعظه اسلامی برای جوانان» (APIJ) به فعالیت مشغول است که از سوی عربستان سعودی در سنگال راه‌اندازی شده. کشوری که به عنوان رقیب مذهبی، سیاسی و نظامی بزرگ ایران در منطقه شناخته می‌شود.

این مؤسسه را با بودجه‌ای که از کشورهای عربستان، قطر، امارات متحده عربی و کویت در اختیار مساجد سلفی گذاشته می‌شود، اداره می‌کنند. سلفی‌ها مسلمانان سنی محافظه‌کار و «دشمنان قسم‌خورده» ایران‌اند. 

قفسه‌های کتاب در مؤسسه ای.پی.آی.جی با متون و کتاب‌های الهیات سلفی پر شده که آراسته‌اند به برگه‌های طلایی و انباشته‌اند از نوشته‌های عربی: متونی که امامان سلفی از آن‌ها برای تبلیغ در ۲۰۰ مسجد در سراسر سنگال استفاده می‌کنند.

این دو مؤسسه (المصطفی و APIJ) به رقابتی سخت برای نفوذ بیشتر در سنگال و به طور گسترده‌ در آفریقا مشغولند (رقابت میان شیعیان مورد حمایت ایران و سنی‌های تحت حمایت عربستان). رشته‌ای از جنگ قدرت در منطقه که هر کدام از طرف‌های درگیر در آن میلیون‌ها دلار هزینه می‌کنند تا نوکیشانی را به آیین خود جذب کنند. این نفوذ سیاسی بر منابع غنی موجود در آفریقا تأثیر می‌گذارد و این منطقه را که اغلب محل نمایش قدرت و رقابت میان قدرت‌های جهانی بوده، تحت تأثیر قرار می‌دهد.

گفت‌و‌گو با معلمان و مبلغان هر دو طرف، عمق شکاف موجود و راهی را که هر کدام از این رقبا سعی دارند برای رسیدن به هدف‌شان طی کنند، نشان می‌دهد.

به نوشته رویترز، شیخ عباس معتقدی، مدیر ایرانی شعبه داکار دانشگاه المصطفی نگرانی‌هایش را درباره فعالیت رقبای عربستانی بی پرده‌پوشی و به صراحت بیان می‌کند: «سلفی‌ها برای نابود کردن اسلام به آفریقا آمده‌اند.»

از سوی دیگر، در مرکز ای.پی.آی.جی نیز موضوع به همین شکل مطرح می‌شود: «ما نمی‌توانیم نفوذ و تأثیر ایرانی‌ها را در سنگال بپذیریم و به هر طریقی که بتوانیم جلوی آن را می‌گیریم و اجازه این کار را نخواهیم داد.» اینها گفته‌های شیخ ابراهیما نیانگ، امام مرکز ای.پی.آی.جی است. او که در لباس سفید ابریشمی پاها را روی هم انداخته می‌گوید: «ما باید به دنیا نشان بدهیم که مکتب شیعه غلط است.»

اما برای سنگال، نفوذ هر کدام از این طرفین موجب ایجاد مشکل خواهد شد. جامعه سنگال همواره به سوی اعتدال سیاسی حرکت کرده و این تا حدود زیادی مرهون تحمل‌پذیری در فرهنگ صوفیانه و برادرخواندگی‌ست.

باکاری سامبه، مدیر مؤسسه تیم بوکتو در داکار و هماهنگ‌کننده پژوهش رادیکالیسم دینی و چالش‌ها در آفریقا، می‌گوید: «هر جا پیوند برادرخواندگی ضعیف است (مانند شرق سنگال)، خطر و تهدید افراط‌‌‌گرایی هم بالاتر و بیشتر است.»

تأثیر ایران اغلب بر هم زننده ثبات بوده است: در سال ۲۰۱۰، یک محموله سلاح ایرانی در لاگوس (بندری در نیجریه) کشف شد. سنگال به این‌که این سلاح‌ها برای شورشیان در منطقه کاسامانس در جنوب سنگال می‌رفت، ظنین بود. به دنبال این ماجرا داکار روابطش را با تهران قطع کرد.

از سوی دیگر سلفی‌گری از دید صوفیان مسأله‌ای نگران‌کننده‌تر است. آنها معتقدند این موضوع کاملاً با دخالت‌های سیاسی متفاوت است، اما باعث به وجود آمدن دلایل اعمال خشونت می‌شود. موضوعی که سنگال تا به حال موفق شده است از آن بگریزد.

به این ترتیب با توجه به مقبولیت صوفیه در سنگال، دید چندان مثبتی نسبت به افکار سلفی وجود ندارد و برخی بر این اعتقادند که سلفی‌ها در سنگال دنبال همان چیزی هستند که اکنون در کشور مالی در قالب جهاد در حال رخ دادن است.

 

مطالب بیشتر

برگزیده

برنامه هفتگی اتاق خبر- گفتگو با شهبانو فرح پهلوی
از نگرش نسل جوان چهل سال پس از انقلاب ٥٧ تا شکست سکوت مادر سینا قنبری
برنامه هفتگی اتاق خبر- گفتگو با شهبانو فرح پهلوی
«عزم جزم واشنگتن در مقابله با جمهوری اسلامی»
پنس: «جمهوری اسلامی با ایجاد اغتشاش در کشورهای دیگر در صدد گسترش نفوذش در خاورمیانه است»
«عزم جزم واشنگتن در مقابله با جمهوری اسلامی»
شکوفایی علمی یا لجبازی سیاسی؟
فعالیت های فضایی و موشکی ایران
شکوفایی علمی یا لجبازی سیاسی؟
سرنوشت تراژیک بوئیگ باربری ارتش
سانحه در فرودگاه فتح کرج
سرنوشت تراژیک بوئیگ باربری ارتش

من و تو در شبکه های اجتماعی

پربیننده‌ترین‌ها

شبکه تلویزیونی مرجان. کلیه حقوق محفوظ می باشد © Website Development by AVAMAE